Otellerde yangın, diğer binalardan çok daha zor koşullarda yaşanır: misafirler binayı tanımaz, çoğu gece uyurken uyarılır, bir kısmı yaşlı, çocuk ya da yabancı dil konuşan kişilerdir ve yüzlerce kişinin dakikalar içinde tahliye edilmesi gerekir. Bu yüzden yönetmelik, konaklama tesisleri için oda duvarlarından koridorlardaki duman kesicilere kadar özel kurallar getirir. Bu yazıda otel, motel, pansiyon, yurt ve misafirhanelerde yangın güvenliği kurallarını ele alıyoruz.
Yazı, “Binalarda ve Tesislerde Bütüncül Yangın Güvenliği” sunumundan ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’ten yararlanılarak hazırlanmıştır.
Odalar: Her Oda Ayrı Bir Kale
Otel yangın güvenliğinin temel fikri, yangının çıktığı odada kalmasıdır. Yönetmeliğe göre:
- Yatak odaları iç koridordan yangına en az 60 dakika dayanıklı duvarla ayrılmalıdır.
- Oda kapıları yangına en az 30 dakika dayanıklı olmalı ve kendiliğinden kapanan düzenekle donatılmalıdır. Dış koridorlu otellerde de aynı duvar ve kapı dayanımları geçerlidir.
- Odanın ya da süitin en uzak noktasından çıkış kapısına mesafe 15 m’yi (tamamı sprinklerli otellerde 20 m’yi) aşıyorsa, en az iki bağımsız çıkış kapısı gerekir.
Kendiliğinden kapanan kapı neden önemli? Yangın çıkan odadan kaçan misafir kapıyı arkasından kapatmayı çoğu zaman unutur. Açık kalan tek bir kapı, dumanın bütün koridoru doldurmasına ve diğer misafirlerin kaçış yolunun kapanmasına yol açabilir. Hidrolik kapı kapatıcıların sökülmesi ya da kapıların takozla açık tutulması bu yüzden ciddi bir ihlaldir.
Koridorlar ve Çıkışlar
- Toplam yatak sayısı 20’den fazla ya da kat sayısı ikiden fazla olan otellerde her katta en az iki çıkış bulunmalıdır.
- Yatak sayısı 20’den az ve yapı yüksekliği 15,50 m’den az binalarda, merdiven korunumlu ya da basınçlandırılmışsa tek merdiven yeterlidir.
- Doğal ya da mekanik havalandırması olmayan iç koridorlar, sprinklerli binalarda 45 m’de, sprinklersiz binalarda 30 m’de bir duman kesici bölme ve kapılarla bölümlere ayrılmalıdır. Duman kesiciler en az 60 dakika yangına dayanıklı ve duman sızdırmaz olmalıdır.
- Koridorlarda kaçış uzaklığı tek yönde en fazla 15 m (sprinklerli 20 m), iki yönde en fazla 30 m (sprinklerli 45 m) olabilir.
Otellerde Zorunlu Yangın Sistemleri
| Sistem | Zorunluluk |
|---|---|
| Otomatik yangın algılama | Yapı yüksekliği 6,50 m’yi ya da toplam kapalı alanı 1000 m²’yi aşan konaklama binaları; bu binalarda bütün misafir odaları dahil her yerde duman dedektörü |
| Otomatik sprinkler | Birden fazla katlı binalarda oda sayısı 100’ü ya da yatak sayısı 200’ü geçen otel, yurt, pansiyon ve misafirhaneler |
| Sesli anons sistemi | Toplam yatak sayısı 200’den fazla olan otel, motel ve yatakhaneler |
| Acil durum aydınlatması | Bütün otel, motel ve yatakhanelerin kaçış yollarında; en az 60 dakika, kullanıcı sayısı 200’ü aşarsa en az 120 dakika |
| Yangın tahliye projesi | Toplam kapalı alanı 10.000 m²’den büyük otellerde bina girişinde bulundurulmalı |
Konaklama binaları yönetmelikte orta tehlike sınıfında yer alır. Sistemlerin ayrıntıları için İşyerinde Bulunması Gereken Yangın Sistemleri yazımıza bakabilirsiniz.
Misafirlerin Bilgilendirilmesi
Yönetmelikte oda kapısının arkasına kaçış planı asılmasına ilişkin ayrı bir hüküm bulunmasa da, misafirlerin binayı tanımadığı otellerde bu uygulama hayat kurtarır. İyi bir uygulamada:
- Her oda kapısının arkasında, odanın konumunu ve en yakın iki çıkışı gösteren basit bir kat planı bulunur.
- Yangında yapılacaklar birden fazla dilde ve resimlerle anlatılır.
- Resepsiyonda engelli, yaşlı ya da hareket kısıtlılığı olan misafirlerin oda numaraları bilinir ve tahliyede bu misafirlere yardım edecek personel belirlenir.
- Gece vardiyasındaki personel, sayıca az olduğu için ayrıca eğitilir ve tatbikata katılır.
Otelde Yangın Çıkarsa Misafir Ne Yapmalı?
- Alarmı duyduğunuzda vakit kaybetmeden odayı terk edin; eşya toplamayın, oda kartınızı alın.
- Kapıyı açmadan önce kapı kolunu elinizin tersiyle kontrol edin; sıcaksa açmayın.
- Koridorda duman varsa eğilerek, duvarı takip ederek en yakın çıkışa gidin.
- Asansörü kullanmayın, merdivenleri kullanın.
- Çıkamıyorsanız odaya dönün, kapı aralıklarını ıslak havluyla kapatın, resepsiyonu ya da 112’yi arayarak yerinizi bildirin ve pencereden işaret verin.
Otel İşletmecileri İçin Kontrol Listesi
- Oda kapıları 30 dakika dayanımlı ve kendiliğinden kapanıyor mu, kapatıcılar sağlam mı?
- Koridorlardaki duman kesici kapılar kapalı tutuluyor ya da algılamayla kapanıyor mu?
- Bütün odalarda duman dedektörü var ve çalışıyor mu?
- Her katta en az iki çıkış var ve çıkışlar kilitsiz, engelsiz mi?
- Acil aydınlatma ve yönlendirme işaretleri çalışıyor mu?
- Anons sistemi ve alarm birden fazla dilde mesaj verebiliyor mu?
- Oda kapılarının arkasında kaçış planı var mı?
- Gece vardiyası dahil bütün personel eğitildi ve tatbikat yapıldı mı?
- Hareket kısıtlılığı olan misafirler için tahliye planı var mı?
- Mutfak, çamaşırhane ve teknik hacimlerde yangın önlemleri alındı mı?
Sıkça Sorulan Sorular
Otel odası kapıları kaç dakika yangına dayanıklı olmalı?
İç koridora açılan oda kapıları en az 30 dakika yangına dayanıklı olmalı ve kendiliğinden kapanmalıdır. Oda ile koridor arasındaki duvar ise en az 60 dakika dayanıklı olmalıdır.
Otel odalarında duman dedektörü zorunlu mu?
Yapı yüksekliği 6,50 m’yi ya da kapalı alanı 1000 m²’yi aşan konaklama binalarında otomatik algılama zorunludur ve dedektörler misafir odaları dahil bütün mahallere konulmalıdır.
Otellerde sprinkler ne zaman zorunludur?
Birden fazla katlı binalarda oda sayısı 100’ü ya da yatak sayısı 200’ü geçen otel, yurt, pansiyon ve misafirhanelerde zorunludur.
Otel koridorlarında duman kesici ne sıklıkla olmalı?
Havalandırılmayan iç koridorlarda sprinklerli binalarda 45 m’de, sprinklersiz binalarda 30 m’de bir duman kesici bölme ve kapı bulunmalıdır.
Sonuç
Otellerde yangın güvenliği, yangını odada tutan dayanıklı duvar ve kapılar, dumanı koridorda sınırlayan duman kesiciler, her odada erken uyarı, her katta iki çıkış ve binayı tanımayan misafirleri yönlendirecek eğitimli personelle sağlanır. Konutlardaki kurallar için Apartmanlarda Yangın Güvenliği yazımıza göz atabilirsiniz.
